مشاهده خون در دهان هنگام بیدار شدن میتواند نگرانکننده باشد و دلایل مختلفی دارد. در بسیاری از موارد، مشکلات دندانی عامل اصلی این اتفاق هستند. در این مقاله، به بررسی دلایل مرتبط با دندان و لثه که باعث خونریزی در هنگام خواب میشوند، میپردازیم و در انتها به سایر علل احتمالی نیز اشاره خواهیم کرد.
1. بیماریهای لثه (ژنژیویت و پریودنتیت)
بیماریهای لثه از مهمترین عوامل خونریزی دهان هنگام بیدار شدن هستند. این بیماریها معمولاً به دلیل رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان ایجاد میشوند.
ژنژیویت
ژنژیویت (التهاب اولیه لثه) در اثر تجمع پلاک و باکتریهای مضر روی دندان و خط لثه ایجاد میشود. علائم این بیماری شامل:
- قرمزی و تورم لثه
- خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
- بوی بد دهان
اگر ژنژیویت درمان نشود، ممکن است به پریودنتیت تبدیل شود که یک مرحله پیشرفتهتر از بیماری لثه است. پریودنتیت باعث تحلیل لثه، شل شدن دندانها و حتی از دست دادن دندان میشود.
2. جرم و پلاک دندانی
تجمع پلاک دندانی و سخت شدن آن به جرم باعث التهاب و خونریزی لثه میشود. اگر جرم دندان برداشته نشود، باعث تخریب لثه و استخوان اطراف دندان میشود. جرمگیری منظم توسط دندانپزشک میتواند از این مشکل جلوگیری کند.
3. پوسیدگی دندان و عفونتهای دندانی
پوسیدگیهای عمیق و درماننشده ممکن است به پالپ دندان (بخش داخلی) برسند و عفونت ایجاد کنند. عفونتهای دندانی میتوانند منجر به آبسه لثه و خونریزی شوند. در برخی موارد، خون ناشی از این عفونتها هنگام خواب در دهان جمع میشود و صبح هنگام بیدار شدن مشاهده میشود.
4. دندان عقل نهفته یا نیمهروییده
رشد دندان عقل، بهویژه اگر فضای کافی نداشته باشد، میتواند باعث التهاب لثه اطراف آن شود. گاهی لثه روی دندان عقل دچار زخم و خونریزی میشود. این مشکل با درد، تورم و دشواری در باز کردن دهان همراه است.
5. ترک یا شکستگی دندان
گاهی ترکهای دندان یا شکستگیهای کوچک باعث آسیب به لثه و خونریزی میشوند. این ترکها ممکن است به دلیل:
- گاز گرفتن مواد سخت
- ضربه به دهان
- دندانقروچه شدید
ایجاد شوند و در صورت عدم درمان میتوانند منجر به مشکلات جدیتری شوند.
6. مشکلات ناشی از ایمپلنت، روکش و بریج دندان
اگر ایمپلنت، روکش یا بریج دندان به درستی نصب نشده باشند، ممکن است به لثه فشار وارد کرده و باعث التهاب و خونریزی شوند. رعایت بهداشت دهان و بررسی منظم توسط دندانپزشک میتواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند.
7. دندانقروچه (Bruxism) و تاثیر آن بر خونریزی دهان
دندانقروچه (فشردن یا ساییدن دندانها در خواب) یکی از عوامل مهم تحریک لثه و ایجاد خونریزی است. این مشکل میتواند باعث ترک خوردن دندان، تحلیل لثه و حتی سایش مینای دندان شود. استفاده از نایت گارد (محافظ دندان) میتواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند.
8. کشیدن دندان و خونریزی هنگام خواب
اگر اخیراً دندان کشیدهاید، ممکن است خونریزی مختصری در طول شب داشته باشید. برای جلوگیری از این مشکل:
- از مکیدن، تف کردن و استفاده از نی خودداری کنید.
- سر خود را هنگام خواب کمی بالاتر از سطح بدن قرار دهید.
- تا چند روز از غذاهای نرم و خنک استفاده کنید.
دلایل غیر دندانی خونریزی دهان هنگام بیدار شدن
علاوه بر مشکلات مرتبط با دندان و لثه، عوامل دیگری نیز میتوانند موجب خونریزی دهان در صبح شوند:
1. خشکی دهان
کاهش بزاق در خواب باعث خشکی و ترکخوردگی لثه میشود که ممکن است منجر به خونریزی شود. افرادی که با دهان باز میخوابند یا داروهای خاصی مصرف میکنند، بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند.
2. فشار خون بالا
فشار خون بالا میتواند باعث شکنندگی عروق خونی لثه شده و منجر به خونریزی خودبهخودی شود.
3. مشکلات سینوسی و آلرژیها
اگر مخاط بینی همراه با خون باشد، ممکن است هنگام خواب به گلو و دهان منتقل شود.
4. زخمهای دهانی
آفتهای دهانی یا زخمهای ناشی از گاز گرفتن گونه و لب ممکن است در هنگام خواب خونریزی کنند.
5. مصرف داروهای رقیقکننده خون
داروهایی مانند آسپرین و وارفارین میتوانند احتمال خونریزی لثه را افزایش دهند.
6. سرطانهای دهان یا گلو
در موارد نادر، زخمهای سرطانی در دهان یا گلو میتوانند باعث خونریزی شوند. اگر این مشکل با علائمی مانند کاهش وزن بیدلیل، درد یا زخمهای مداوم همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
چگونه از خونریزی دهان هنگام خواب جلوگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال خونریزی دهان هنگام بیدار شدن، اقدامات زیر توصیه میشود:
- مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم (حداقل دو بار در روز)
- استفاده از دهانشویههای ضدعفونیکننده برای کاهش التهاب لثه
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای جرمگیری و بررسی مشکلات دندانی
- مرطوب نگه داشتن دهان با نوشیدن آب کافی و استفاده از دستگاه بخور در اتاق خواب
- درمان دندانقروچه با استفاده از محافظ دندانی
- کنترل فشار خون و بیماریهای زمینهای
نتیجهگیری
اگر هنگام بیدار شدن متوجه خون در دهان خود میشوید، احتمالاً دلیل آن یکی از مشکلات دندانی مانند بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان، دندان عقل نهفته یا دندانقروچه است. با رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه به موقع به دندانپزشک، میتوانید از این مشکل جلوگیری کنید. در صورتی که خونریزی دهان مداوم باشد و علت مشخصی نداشته باشد، بهتر است برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید.